image


Mineralogische straten per thema

De meeste mineralogische straten in BelgiŽ en Nederland komen op deze website aan bod. Per thema krijg je wat informatie en kan je de alfabetische stratenlijst raadplegen. Klik je in de lijsten op de gemeentenaam dan krijg je foto's van de straat en meer uitleg, door op de straatnamen te klikken krijg je direct de ligging op GoogleMaps en klik je op de mineraalnaam dan kom je alles te weten over het mineraal en kan je er een massa foto's van bekijken.

Buiten de mineralen, zijn er thema's die verband houden met de bodemgesteldheid en de ontginning van delfstoffen :

Thema straatnamenlijst
Mineralen, edelstenen, mineraalnaamgevers lijst
Geologie, gesteenten, tijdvak, fossielen lijst
Steen, rots, kei, kiezel, grint, ... lijst
Steen- en mergelgroeve lijst
Steenwegen lijst
Kasseiwegen video
Klei, leem, potaarde, kleiput, steenbakkerij, steenoven, baksteen, ... lijst
Zand, zavel, zandgroeve lijst
Kalk, kalkoven, krijt lijst
Steenkool, kool, koolmijn, mijnbouw lijst
Zout, zoutwinning lijst
IJzer, ijzerertsontginning lijst

Mineralen

Minstens 159 mineralen, mineraalvariŽteiten en edelstenen komen in straatnamen in BelgiŽ en Nederland voor. Je vindt hier een volledig overzicht van alle straten die naar mineralen verwijzen. Zout (haliet) en ijzer zijn mineralen maar ook belangrijke delfstoffen. Je vindt ze ook bij de thema's terug.

De internationale lijst geordend per mineraal en per land is nog zeer onvolledig.

De mineralen die in Belgische en Nederlandse straten aan bod komen :

Top


Steenwegen

Buiten de simpele 'Steenweg' zijn er in BelgiŽ meer dan 1100 steenwegen in combinatie met een plaatsnaam, gaande van 'Aalbeeksesteenweg' tot 'Zwijnaardsesteenweg'. Die staan in een aparte lijst maar zijn meestal niet in de foto-overzichten per gemeente opgenomen. Vaak doorkruisen ze meerdere gemeenten met wisselende en gespiegelde straatnamen aan begin en einde : 'Mechelsesteenweg' in Antwerpen Ö 'Antwerpsesteenweg' in Mechelen. Het aantal effectieve steenwegen is dus veel kleiner.

'Kiezel' komt typisch voor in Belgisch Limburg verwijzend naar de kiezelstenen uit de Maas waarmee de grote verbindingswegen werden aangelegd in vorige eeuwen.

Terwijl er massaal veel Steenwegen/straten zijn, is er maar een handvol Kasseistraten, een 4-tal Betonstraten en 1 Asfaltstraat (Lelystad).

Top


Kasseiwegen

ĎKasseií is afgeleid van het Latijnse Ď(via) calceataí, een met kalk en stenen bedekte Romeinse weg. In het oud-Picardisch werd het 'cauchie' (bestrate weg), en vervolgens in het Frans 'chaussťeí, waarvan dan Ďkalsijdeí, Ďkatzeií en Ďkasseií werd afgeleid.
In oorsprong duidt Ďkasseií dus op een weg.

Kasseistenen werden in BelgiŽ ontgonnen in de porfiergroeven van Lessines in Henegouwen en Quenast in Waals-Brabant, en ook in groeven in de buurt van Tienen. De groeve van Quenast in Rebecq behoort tot de grootste steengroeven van Europa met een oppervlakte van 140 hectare en diepte tot 125 m. De ontginning van kasseien begon er in de 16de eeuw.

Momenteel worden er in BelgiŽ geen kasseien maar enkel nog steenslag geproduceerd. Granietstenen worden wel ingevoerd uit Spanje en Portugal en o.a. uit China en India, terwijl er veel kasseien uit oude wegen worden hergebruikt.

Porfier is een vulkanisch stollingsgesteente. De benaming verwijst naar de textuur van relatief grote kristallen (fenocrysten) in een fijne grondmassa. In Lessines en Quenast betreft het een graniet gesteente. Graniet bevat voornamelijk de mineralen kwarts, veldspaat (groep mineralen) en mica (groep mineralen).

Kwartsiet van Tienen zit in de ondergrond tussen Kleine en Grote Gete en ook verder naar het oosten (Zoutleeuw, Landen) en het zuiden (Geldenaken, Huppaye) komt het gesteente voor. Het gesteente bestaat voor 95% uit kwarts en is 55 miljoen jaar oud. De kasseien hebben een roestbruine kleur. De kwartsiet werd ontgonnen o.a. in Hoegaarden (Overlaar en Rommersom) en Tienen (Potterijstraat, Lovensteen en ĎDe Groeveí in Goetsenhove).
Aanduidingen van ĎcarriŤresí zijn terug te vinden op de Vandermaelen-kaart uit 1846-54.

Verharding met Tiense kasseien vinden we o.a. in de straten : Klein Overlaar, Hoegaarden, Oude Kassei, Zoutleeuw - Helen-Bos, Keibergstraat in Bierbeek.

Meer informatie over de kwartsiet van Tienen in : Kwartsiet en gobertange, natuurstenen uit Zuid-Hageland (Lambrechts en Stassen 2012). Informatie over 248 Vlaamse Kasseiwegen met erfgoedwaarde is te vinden op de erfgoed website.

In de Vlaamse Ardennen zijn een hele reeks kasseiwegen sinds 1995 opgenomen in de lijst van beschermde monumenten. De meeste zijn bekend en berucht uit de Ronde van Vlaanderen, slechts enkele hebben een mineralogische naam : Steengat in Melden (Oudenaarde) en Steenbeekdries in Etikhove (Maarkedal).

De wielerkoers ĎRonde van Vlaanderení is beroemd om de vele zware kasseihellingen die moeten beklommen worden zoals o.a.
Oudenbergstraat/Muur van Geraardsbergen (Geraardsbergen), Kapellestraat/Bosberg (Moerbeke, Geraardsbergen), Paterberg (Kluisbergen) en Steengat/Koppenberg (Melden, Oudenaarde).
Ook heel wat kasseistroken komen geregeld aan bod, o.a.: Doorn (Eine-Mullem, Oudenaarde), Mariaborrestraat (Etikhove, Maarkedal).

Een kaart met Ďalleí kasseistroken in BelgiŽ en Nederland.

Een overzicht van kasseistraten met een mineralogische/geologische naam in Vlaanderen :



Top